Powiat tarnobrzeski położony jest w widłach Wisły i Sanu w północnej części województwa podkarpackiego. Powiat obejmuje cztery gminy przylegające od zachodu i południa do miasta Tarnobrzeg (powiat grodzki): Miasto i Gminę Nowa Dęba, Miasto i Gminę Baranów Sandomierski, Gminę Grębów i Gminę Gorzyce. Powiat liczy 54 009 mieszkańców i obejmuje obszar 520 km2.

W skład powiatu wchodzą dwa miasta: Baranów Sandomierski (1448 mieszkańców) i Nowa Dęba (11446 mieszkańców) oraz 30 sołectw wiejskich. Powiat sąsiaduje z powiatami: stalowowolskim na wschodzie, sandomierskim (na zachodzie), grodzkim tarnobrzeskim, mieleckim i kolbuszowskim (na południu).

Powiat został utworzony w 1998 roku, w trakcie realizowanej reformy administracyjnej kraju. Do tego czasu teren powiatu wchodził w skład województwa tarnobrzeskiego. W ramach reformy utworzono powiat tarnobrzeski ziemski oraz powiat grodzki- Tarnobrzeg. Siedziba obydwóch powiatów znajduje się w mieście Tarnobrzeg. Pod względem administracyjnym powiat wchodzi  w skład województwa podkarpackiego.

Powiat ma charakter rolniczo – przemysłowy. Jednak ze względu na duże rozdrobnienie gospodarstw rolnych i niską jakość gleb, zmniejsza się znaczenie rolnictwa jako źródło utrzymania mieszkańców. W przeszłości na ekonomikę regionu i jego zagospodarowanie silnie wpływały główne zakłady przemysłowe. Proces uprzemysłowienia regionu rozpoczął się dopiero w latach 30. XX w. i związany był z utworzeniem Centralnego Okręgu Przemysłowego. W ramach okręgu powstały pierwsze zakłady przemysłowe, które dały początek dzisiejszym ośrodkom przemysłowym. Były to:

• Zakłady Metalowe „DEZAMET” w Nowej Dębie (pierwotnie Wytwórnia Amunicji)

• Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego  w Gorzycach (odlewnia aluminium),

• Fabryka Firanek „WISAN” w Skopaniu

Od lat 50. na rozwój całego regionu silnie wpływało górnictwo i przetwórstwo siarki. Utworzony kombinat siarkowy „Siarkopol” posiadał na terenie powiatu i miasta Tarnobrzeg dwie kopalnie siarki (Machów i Jeziorko) oraz zakłady przetwórcze w Machowie. Zakłady i kopalnie tworzyły nie tylko miejsca pracy, ale także infrastrukturę na sąsiednich terenach (linie kolejowe, ciepłownie, ujęcia wody, drogi).

Od 1999 roku region przeżywa poważne problemy związane z restrukturyzacją istniejących zakładów przemysłowych, likwidacją przemysłu siarkowego oraz w 1998 roku -likwidacją województwa tarnobrzeskiego.

Największą atrakcją turystyczną powiatu jest Zamek w Baranowie Sandomierskim, stanowiący najwyższej klasy zabytek budownictwa renesansowego. Ponadto, do atutów powiatu można zaliczyć dużą ilość lasów oraz zachowane obszary zielone (w tym istniejące i planowane rezerwaty przyrody).